Plútó
Endurflokkun Plútós árið 2006 er oft misskilin. Hún snerist ekki um stærð, heldur þyngdarafl og stöðu hans í Kuiper-beltinu.
Margir muna enn eftir því þegar Plútó missti titilinn „pláneta“. Algengur misskilningur er að það hafi verið vegna þess að hann væri of lítill, en raunverulega ástæðan er mun áhugaverðari og tengist stöðu hans í sólkerfinu okkar.
Alþjóðasamband stjörnufræðinga (IAU) skilgreinir plánetu út frá þremur skilyrðum:
- Hún verður að vera á braut um sólina.
- Hún verður að hafa nægan massa til að vera hnattlaga.
- Hún verður að hafa hreinsað braut sína (vera ríkjandi á sínu svæði).
Plútó uppfyllir fyrstu tvö skilyrðin. Hann er hnattlaga og snýst í kringum sólina. Það er þriðja skilyrðið þar sem hann fellur á prófinu, og það er mergur málsins.
Nágrannarnir í Kuiper-beltinu
Plútó er staðsettur í Kuiper-beltinu, svæði sem er fullt af þúsundum ísilagðra hnatta. Rannsóknir sýna að massi Plútós er aðeins um 7% af heildarmassa allra hlutanna á hans brautarsvæði. Hann er því engan veginn ríkjandi í sínu hverfi, heldur einn af mörgum jafningjum.
Til samanburðar má nefna að Jörðin er 1,7 milljón sinnum massameiri en allt annað sem deilir braut með henni.
Endurflokkun Plútós sem „dvergreikistjörnu“ var því ekki niðurlæging, heldur viðurkenning á því að hann tilheyrir stórum og flóknum fjölskylduhópi hnatta í ytri jaðri sólkerfisins. Hann er ekki ríkjandi reikistjarna, heldur konungur Kuiper-beltisins.
Hér er áhugavert myndband um Kuiper beltið.
