Galdrakarlar, handboltaleikir og 0,1% minnimáttarkennd Ólafs Ragnars

Það er alltaf ákveðinn hátíðarbragur á því þegar Ólafur Ragnar Grímsson stígur í ræðustól. Maður fær nákvæmlega það sem pantað var: raddblæ sem gæti flutt fjöll, sögulega yfirreið sem nær aftur til þess tíma þegar konungar blotnuðu á tánum í fjörunni af því það vantaði hafnargarð í Reykjavík, og svo hæfilega mikið magn af þjóðlegum galdraþulum. Ræða hans á fundi andstæðinga ESB-aðildar var hreinasta meistaraverk í pólitískri sjónhverfingatækni, það er að segja, ef maður hefur þann ríkulega hæfileika að láta staðreyndir og samhengi ekki þvælast fyrir góðri sögu.

​Ólafur lýsti því yfir að erlendir þjóðarleiðtogar horfðu á árangur Íslands sem „ákveðinn galdur“. Og það er rétt hjá honum, þetta er nefnilega galdur. Sá stærsti felst í því að halda því fram, með alvarlegum svip, að Ísland, Noregur og Sviss séu ríkustu ríki Evrópu vegna þess að þau standi utan Evrópusambandsins. Það þarf nefnilega sérstakan pólitískan galdrakarl til að gleyma að nefna þriggja stafa skammstöfun sem stýrir mjög mörgu í okkar efnahagslífi: EES. Við erum hálf á kafi í regluverki Brussel daglega til að tryggja þetta ríkidæmi, en í ræðustól Ólafs er eins og við höfum afrekað þessu alveg ein og sér, á Þingeyri með því að borða harðfisk og neita að tala við útlendinga.

​En galdrarnir verða flóknari. Þegar Ólafur þarf að ræða evruna, þá dregur hann Finnland upp úr hattinum. Þar er nefnilega 25% atvinnuleysi ungs fólks, skiljið þið, og það er augljóslega evrunni að kenna, það er ómögulegt að það geti verið eitthvað flóknara en svo. Með sömu rökréttu snilldinni mætti halda því fram að þar sem Þýskaland og Holland nota líka evru, og búa við sögulega lágt atvinnuleysi, þá hljóti evran að vera töfralausn gegn atvinnuleysi. En nei, við veljum bara Finnland og önnur sérvalin gögn. Svona virkar hagsagan í galdraheimum: ef gögnin passa ekki við niðurstöðuna, þá skiptum við bara um land, gögn, mælingu, sjónarhorn o.s.frv.

​Mesta unun Ólafs er þó augljóslega að deila út persónulegum skotum af sinni alkunnu „hógværð". Þorsteinn Pálsson var tekinn á beinið fyrir að finna „loftlínu“ til Dublin. Já, hvílík lágkúra að nota landafræði í rökræðum! Og Þorgerður Katrín var minnt á að hún hefði sko skorað mörg mörk í handbolta á sínum tíma, en hún myndi nú ekki breyta grunnsáttmála ESB. Það er alltaf gott þegar fyrrverandi þjóðhöfðingi sýnir málefnalega dýpt með því að minna fullorðna stjórnmálakonu á íþróttaafrek æsku hennar til að sanna að hún viti ekkert um alþjóðasamninga. Maður bíður bara spenntur eftir að Ólafur dæmi næsta ríkisfjármálafrumvarp út frá því hvernig fjármálaráðherra stóð sig í brennó í grunnskóla.

​En þá komum við að stóra hryllingnum í ræðunni: fórnarkostnaðinum. Ólafur varar okkur alvarlega við því að ef við dirfumst að ræða við Brussel, þá muni íslenska embættismannakerfið lamast. Þeir munu nefnilega ekki gera neitt annað en að „glíma við þessa 40.000 kommissara sem eru þarna úti“. Hvílík sýn! Íslenskir embættismenn munu greinilega mæta á vinnustaðinn, stara út í loftið í áttina að Belgíu og svitna af hræðslu yfir evrópskri skriffinnsku, á meðan munu innviðir landsins hrynja. Það vill svo til að þetta sama embættismannakerfi hefur innleitt þúsundir ESB-tilskipana í gegnum EES-samninginn síðustu þrjá áratugi án þess að landið hafi lagst í eyði. Munurinn er bara sá að í dag gerum við það án þess að hafa neitt um það að segja.

​Auk þess fullyrðir hann að allir fríverslunarsamningar okkar muni „falla niður“ og engin íslensk fyrirtæki geti sótt inn á nýja markaði á meðan viðræður standa yfir af því að mótaðilar munu flýja af hólmi vegna „regluþrælkunar“. Það er dásamlegt að sjá þessa sýn á íslenskt atvinnulíf, að við séum svo veikburða og óspennandi að heimurinn muni skella á okkur ef við svo mikið sem lítum í áttina að Brussel.

​Mesta áhyggjuefni Ólafs virðist þó vera að Ísland fái bara „0,1% stól“ við borðið í Brussel. Við verðum víst svona voðalega lítil, nánast á sama stað og Malta og Lúxemborg. Og þarna hittir hann naglann á höfuðið. Við erum nefnilega 390 þúsund hræður. Hvað hélt Ólafur að við fengjum? Þriðjung atkvæða á móti Frakklandi og Þýskalandi? Í dag erum við með nákvæmlega 0,000% við borðið þar sem ákvarðanirnar um EES-samninginn eru teknar. Við sitjum á gólfinu frammi í gangi og bíðum eftir tilskipunum. Að breyta 0,000% í 0,1% og fá raunverulega aðkomu að borðinu gæti mörgum þótt framför. En í ræðustól andstæðinga ESB er greinilega betra að eiga ekkert sæti við borðið, svo framarlega sem maður getur staðið reiður og fullvalda úti í horni.

​Ræðunni lauk svo á dramatískri spurningu þar sem vitnað var í kynslóðirnar sem nú eru horfnar: „Til hvers var þá barist?“

​Svarið er einfalt: Það var barist til þess að íslenska þjóðin hefði frelsi og fullveldi til að taka sínar eigin ákvarðanir, velja sína framtíð og semja við aðrar þjóðir sem jafningja. Sjálfstæðisbaráttan snerist ekki um að læsa landið í kyrrstöðu þar til Ólafur Ragnar gæti notað það sem leikmun á baráttufundi. Hún snerist um að gefa okkur vald til að velja. Og það val á að byggjast á köldum staðreyndum, en ekki á sögulegum ýkjum og galdraþulum úr fortíðinni.